Urlop na B2B - jak planować wolne i ile to kosztuje?

Jednym z największych szoków po przejściu z UoP na B2B jest uświadomienie sobie, że urlop nie jest już "darmowy". Nie ma płatnych dni wolnych, nie ma ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, nie ma nawet gwarancji, że klient pozwoli Ci wziąć wolne w wybranym terminie.

Ale to nie znaczy, że na B2B nie można mieć urlopu. Trzeba go po prostu zaplanować i sfinansować samodzielnie. W tym artykule pokażę Ci, ile to naprawdę kosztuje i jak się do tego przygotować.

B2B a prawo do urlopu

Zacznijmy od podstaw prawnych. Na umowie B2B nie masz kodeksowego prawa do urlopu. Kodeks pracy dotyczy wyłącznie pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Jako przedsiębiorca jesteś drugą stroną kontraktu - nie pracownikiem.

Co to oznacza w praktyce:

• Brak płatnego urlopu - nikt Ci nie zapłaci za dni, w których nie pracujesz
• Brak urlopu na żądanie - nie możesz po prostu zadzwonić rano i powiedzieć, że dziś nie pracujesz
• Brak ochrony przed odmową - klient może (teoretycznie) nie zgodzić się na Twoją nieobecność
• Brak ekwiwalentu - jeśli nie weźmiesz wolnego, nikt Ci za to nie dopłaci

Brzmi strasznie? W praktyce nie jest tak źle. Większość firm IT rozumie, że programiści na B2B potrzebują urlopów i traktują to pragmatycznie. Ale kluczowe jest, żebyś miał to uregulowane w umowie.

Ile kosztuje dzień wolnego na B2B?

Koszt dnia wolnego na B2B to nie tylko utracony przychód. To także stałe koszty, które płacisz niezależnie od tego, czy pracujesz. Policzmy to na konkretnym przykładzie.

Załóżmy, że Twoja stawka to 150 PLN/h netto i pracujesz 8 godzin dziennie:

• Utracony przychód dzienny: 150 x 8 = 1 200 PLN
• Składki ZUS (pełny): ~1 600 PLN/mies. = ~76 PLN/dzień roboczy
• Księgowość: ~300 PLN/mies. = ~14 PLN/dzień roboczy
• Inne stałe koszty: ~200 PLN/mies. = ~10 PLN/dzień roboczy

Realny koszt jednego dnia wolnego: ~1 300 PLN

Przy 20 dniach urlopu w roku to 26 000 PLN. Przy 26 dniach (tyle co na UoP z 10+ latami stażu) - 33 800 PLN.

Jak negocjować klauzule urlopowe w umowie B2B?

Najlepszy moment na uregulowanie kwestii urlopowej to podpisywanie umowy. Dodanie klauzuli urlopowej później jest trudniejsze, ale nie niemożliwe.

Czego możesz żądać:

1. Płatne dni wolne

Coraz więcej firm oferuje B2B-owcom płatne dni wolne - najczęściej 20-26 dni w roku. To de facto podniesienie stawki efektywnej. Jeśli firma oferuje 20 płatnych dni, to jakbyś dostawał ~8% więcej na stawce rocznej.

2. Gwarantowana liczba dni wolnych

Minimalna wersja: umowa gwarantuje Ci prawo do X dni nieobecności w roku bez konieczności uzyskiwania zgody. Nie dostajesz za nie zapłaty, ale masz pewność, że nie stracisz kontraktu.

3. Okres wypowiedzenia a urlop

Upewnij się, że umowa nie pozwala klientowi na wypowiedzenie kontraktu z powodu wzięcia urlopu. To rzadkie, ale lepiej mieć to na piśmie.

Porównanie: ile dni wolnego masz na UoP vs B2B

Porównajmy realną liczbę dni wolnych w obu modelach:

UoP (umowa o pracę)

• Urlop wypoczynkowy: 20-26 dni
• Dni ustawowo wolne: 13 dni
• Urlop na żądanie: 4 dni (z puli urlopowej)
• Zwolnienie lekarskie: 80% wynagrodzenia
• Łącznie wolnych dni (płatnych): 33-39 dni

B2B (typowa umowa)

• Urlop: 0 dni płatnych (chyba że wynegocjujesz)
• Dni ustawowo wolne: 13 dni (zwyczajowo nie pracujesz)
• Chorobowe: 0 PLN (chyba że opłacasz dobrowolne chorobowe)
• Łącznie wolnych dni (płatnych): 13 dni

Różnica jest ogromna: 20-26 płatnych dni rocznie. Przy stawce 150 PLN/h to równowartość 24 000 - 31 200 PLN, które musisz uwzględnić przy porównywaniu ofert B2B i UoP.

Wakacje składkowe a urlop na B2B

Od 2024 roku przedsiębiorcy mogą skorzystać z tzw. wakacji składkowych - jednego miesiąca w roku, w którym ZUS pokrywa za Ciebie składki społeczne. To realna oszczędność, którą możesz przeznaczyć na fundusz urlopowy.

Ile oszczędzasz dzięki wakacjom składkowym:

• Pełny ZUS (2026): ~1 600 PLN oszczędności
• Mały ZUS: ~600-900 PLN oszczędności

Wakacje składkowe możesz wybrać w dowolnym miesiącu roku. Strategia: wybierz miesiąc, w którym planujesz najdłuższy urlop. W ten sposób zmniejszysz stałe koszty w okresie, gdy i tak nie zarabiasz.

Pamiętaj, że wakacje składkowe nie zwalniają z opłacania składki zdrowotnej - ta nadal jest obowiązkowa. Nie musisz też składać wniosku z dużym wyprzedzeniem - wystarczy złożyć go w miesiącu, w którym chcesz skorzystać z ulgi.

Fundusz urlopowy - ile odkładać miesięcznie?

Najlepsza strategia na B2B to traktowanie urlopu jak stałego kosztu i odkładanie na niego co miesiąc. Ile?

Wzór jest prosty:

Miesięczna kwota = (Liczba dni urlopu x Dzienny koszt) / 12 miesięcy

Przykłady przy stawce 150 PLN/h:

• 15 dni urlopu: (15 x 1 300) / 12 = 1 625 PLN/mies.
• 20 dni urlopu: (20 x 1 300) / 12 = 2 167 PLN/mies.
• 26 dni urlopu: (26 x 1 300) / 12 = 2 817 PLN/mies.

Najlepiej założyć osobne konto oszczędnościowe i przelewać tam stałą kwotę z każdej faktury. Traktuj to jak kolejną "składkę" - tak jak ZUS czy podatek.

Praktyczne porady: jak planować wolne na B2B

1. Informuj z wyprzedzeniem

Poinformuj klienta o planowanym urlopie minimum 2-4 tygodnie wcześniej. Dłuższe urlopy (2+ tygodnie) warto zapowiedzieć nawet 2 miesiące przed. To kwestia profesjonalizmu i budowania relacji.

2. Wybieraj strategiczne terminy

Najlepsze momenty na wolne:

• Między sprintami - nie zostawiasz niedokończonej pracy
• Po dużym release - naturalny moment na odpoczynek
• Święta + most - minimalna strata dni roboczych (np. 1 maja + piątek = 4 dni wolne za cenę 1)
• Sierpień - wielu klientów i tak spowalnia; mniej pracy do oddania
• Między kontraktami - naturalny reset

3. Nie bierz urlopu w krytycznych momentach

Unikaj brania wolnego:

• W pierwszych 3 miesiącach nowego kontraktu
• Przed ważnym deadlinem
• Gdy zespół jest już przerzedzony
• W okresie próbnym

4. Automatyzuj co się da

Przed urlopem upewnij się, że:

• CI/CD pipeline działa bez Twojej interwencji
• Dokumentacja jest aktualna
• Ktoś ma dostęp do Twoich repozytoriów
• Masz out-of-office na komunikatorze i mailu

5. Naprawdę się odłącz

Największa pułapka B2B: "wezmę wolne, ale będę sprawdzał Slacka". To nie jest urlop. To praca z plaży. Jeśli bierzesz wolne - bierz wolne naprawdę. Inaczej ani nie odpoczywasz, ani nie pracujesz efektywnie.

Prosty kalkulator: ile odłożyć na rok urlopu

Poniżej prosty wzór, który możesz dostosować do swoich warunków:

1. Twoja stawka godzinowa netto: X PLN/h
2. Dzienny przychód: X x 8 = Y PLN
3. Stałe koszty dzienne (ZUS + księgowość + inne): ~100 PLN
4. Koszt dnia wolnego: Y + 100 = Z PLN
5. Planowana liczba dni urlopu: N dni
6. Roczny koszt urlopu: Z x N = K PLN
7. Miesięczna "składka urlopowa": K / 12 = M PLN

Przykład dla popularnych stawek:

• 100 PLN/h, 20 dni: (900 x 20) / 12 = 1 500 PLN/mies.
• 130 PLN/h, 20 dni: (1 140 x 20) / 12 = 1 900 PLN/mies.
• 150 PLN/h, 20 dni: (1 300 x 20) / 12 = 2 167 PLN/mies.
• 180 PLN/h, 20 dni: (1 540 x 20) / 12 = 2 567 PLN/mies.
• 200 PLN/h, 20 dni: (1 700 x 20) / 12 = 2 833 PLN/mies.

Podsumowanie

Urlop na B2B wymaga planowania i samodyscypliny finansowej, ale nie jest żadną magią. Kluczowe zasady:

• Wpisz klauzulę urlopową do umowy - negocjuj na etapie podpisywania kontraktu
• Licz realny koszt dnia wolnego - to nie tylko utracona stawka, ale też stałe koszty
• Odkładaj co miesiąc - traktuj fundusz urlopowy jak kolejną składkę
• Wykorzystaj wakacje składkowe - zaplanuj je na miesiąc z najdłuższym urlopem
• Planuj z wyprzedzeniem - informuj klienta odpowiednio wcześnie
• Naprawdę odpoczywaj - sprawdzanie Slacka z plaży to nie urlop

Wyższa stawka na B2B powinna z nawiązką pokryć koszt urlopu. Jeśli tak nie jest - to znak, że Twoja stawka jest za niska. Uwzględnij koszt 20-26 dni wolnego przy następnej negocjacji kontraktu.